Ташкент хотын шинэчлэл: Хөрөнгө оруулалт ба дахин төлөвлөлтийн шинэ үе

Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн олон хотод хотжилт эрчимжиж, хүн амын төвлөрөл нэмэгдэхийн хэрээр хотын орон зайн зохион байгуулалт, дэд бүтцийн ачаалал шинэ сорилтуудыг бий болгож байна. Энэ нөхцөлд хот дахин төлөвлөлт нь зөвхөн архитектур, барилгын асуудал биш, харин эдийн засаг, нийгэм, хүрээлэн буй орчныг хамарсан цогц бодлого болон хөгжиж байна. Төв Азийн томоохон хотуудын нэг болох Ташкент  энэ өөрчлөлтийн тод жишээ болж, өргөн хүрээтэй шинэчлэлийн хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж эхлээд байна.

Ташкент хотын барилга байгууламжийн өнөөгийн нөхцөл байдал нь хуучин Зөвлөлтийн үеийн төлөвлөлт болон орчин үеийн хурдацтай шинэчлэлийн хослол дээр тулгуурлаж байна. Хотын ихэнх орон сууцны сан 1960–1980 оны панель болон тоосгон барилгуудаас бүрддэг бөгөөд эдгээр нь насжилт өндөр, инженерийн шугам сүлжээ хуучирсан, эрчим хүчний үр ашиг багатай зэрэг нийтлэг асуудалтай тулгарч байна. Мөн газар хөдлөлтийн идэвхтэй бүсэд байрладаг тул зарим барилгуудын аюулгүй байдлын эрсдэл нэмэгдсэн гэж үздэг.

Ташкент хотод хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж буй олон зуун хөрөнгө оруулалтын төсөл нь хотын хөгжлийг шинэ шатанд гаргах зорилготой. Нийтдээ хэдэн тэрбум ам.долларын өртөг бүхий эдгээр төслүүд нь орон сууц, худалдаа үйлчилгээ, үйлдвэрлэл, дэд бүтцийн салбаруудыг хамарч байгаа нь хотын хөгжлийг зөвхөн нэг чиглэлд бус, бүхэлд нь шинэчлэх бодлогын илэрхийлэл юм. Энэ нь уламжлалт барилгажилтаас илүүтэй хотын функциональ бүтэц, амьдрах орчны чанарт анхаарсан орчин үеийн хандлагыг илтгэнэ.

Хот дахин төлөвлөлтийн хүрээнд хуучирч, ашиглалтын шаардлага хангахгүй болсон барилга байгууламжийг шинэчлэх ажил чухал байр суурь эзэлж байна. Ийм төрлийн шинэчлэл нь зөвхөн барилгын насжилтыг солих төдий бус, харин хотын аюулгүй байдал, иргэдийн амьдрах орчныг сайжруулахад чиглэгддэг. Шинээр баригдах орон сууц, цогцолборууд нь орчин үеийн стандарт, эрчим хүчний хэмнэлттэй шийдлүүдийг нэвтрүүлж, илүү тогтвортой хөгжлийн суурийг бүрдүүлэх зорилготой.

Мөн шинэ төслүүдийн онцлог нь олон зориулалттай, нэгдсэн төлөвлөлт бүхий цогц хөгжүүлэлтэд чиглэж байгаад оршино. Орон сууц, оффис, худалдаа үйлчилгээ, амралт чөлөөт цагийн орон зайг нэг дор багтаасан шийдэл нь хотын орон зайн ашиглалтыг илүү үр ашигтай болгохын зэрэгцээ иргэдийн өдөр тутмын амьдралыг хөнгөвчлөх давуу талтай. Ийм төрлийн хөгжүүлэлт нь орчин үеийн хотуудын нийтлэг чиг хандлага болоод байна.

Дэд бүтцийн шинэчлэл нь энэхүү хөгжлийн салшгүй хэсэг юм. Зам, тээвэр, инженерийн шугам сүлжээ, нийтийн үйлчилгээний хүртээмжийг сайжруулахгүйгээр хотын хөгжлийг тогтвортой авч явах боломжгүй. Тиймээс Ташкент хотын төлөвлөгөөнд дэд бүтцийн иж бүрэн шинэчлэлийг чухалчлан тусгасан нь хот байгуулалтын цогц хандлагыг илтгэнэ.

Эдгээр хөрөнгө оруулалтын төслүүд нь эдийн засгийн хувьд ч томоохон ач холбогдолтой. Барилга, үйлдвэрлэл, үйлчилгээний салбаруудын идэвхжил нэмэгдэж, олон мянган ажлын байр бий болох боломж бүрдэнэ. Үүний зэрэгцээ гадаадын хөрөнгө оруулалт татах, бүс нутгийн эдийн засгийн өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэхэд чухал нөлөө үзүүлнэ. Хотын эдийн засгийн бүтэц илүү төрөлжиж, тогтвортой өсөлтийн үндэс суурь бэхжих хандлагатай байна.

Нийгмийн хувьд ч энэхүү шинэчлэл нь эерэг өөрчлөлт авчрах боломжтой. Шинэ орон сууц, сайжирсан дэд бүтэц, нийтийн үйлчилгээ нь иргэдийн амьдралын чанарыг дээшлүүлж, хотын орчныг илүү тав тухтай, аюулгүй болгоно. Гэвч үүний зэрэгцээ дахин төлөвлөлтийн явцад оршин суугчдыг нүүлгэн шилжүүлэх, нийгмийн тэгш бус байдал үүсэх эрсдэл байгааг анхаарах шаардлагатай. Иймээс бодлого хэрэгжүүлэхдээ иргэдийн оролцоо, хүртээмжийг хангах нь чухал хэвээр байна.